Vẽ cơ khí_Bài 10 :MỐI GHÉP HÌNH TRỤ TRƠN DUNG SAI CHẾ TẠO VÀ LẮP GHÉP

Đánh giá!

lapghep4

1 .KHÁI NIỆM MỐI GHÉP HÌNH TRỤ TRƠN:

  Mối ghép hình trụ trơn là mối ghép cơ bản cơ bản nhất trong cơ khí có thể cho các chế độ làm việc khác nhau theo một yêu cầu nhất định. Trong cơ khí các nhà công nghệ chọn hình trụ tròn để lắp ráp vì những lý do sau:
- Công nghệ chế tạo mặt trụ trục và lỗ đã hoàn thiện, có thể đạt độ chính xác và độ nhám cao (bóng loáng). Đường tròn dễ chế tạo nhất vì có nhiều biện pháp gia công tinh như khoan, khoét, dao, mài trụ ngoài, mài lỗ.
- Đường tròn đơn giản, có ít thông số nhất (chỉ có kích thước đường kính), còn hình vuông có nhiều thông số hơn (kích thước 4 cạnh, 4 góc…) do vậy, đường tròn dễ chế tạo và kiểm tra hơn các hình khác.
Mối lắp trụ trơn xuất hiện hầu hết trong các kết cấu cơ khí như mối lắp giữa trục và lỗ bánh răng, bánh đai, trục với vòng trong ổ lăn, lỗ với vòng ngoài ổ lăn. Then và rãnh trên trục trên lỗ…

2 .DUNG SAI CHẾ TẠO VÀ LẮP GHÉP:

Dung sai đo lường là một môn học quan trọng trong chương trình cơ khí, chương này không có tham vọng trình bày về vấn đề lớn này mà chỉ trình bày những khái niệm cơ bản và ứng dụng trong vẽ kỹ thuật cơ khí giúp sinh viên nắm bắt, ghi và đọc được kích thước với kiểu dung sai trong bản vẽ lắp và kích thước với dung sai trong bản vẽ chế tạo.
Dung sai (Tolerance): nghĩa ngoài đời sống là sự dung thứ. Trong kỹ thuật, dung sai là sai số cho phép cho một kích thước trong một vùng nào đó lúc chế tạo. Nếu kích thước đạt được trong vùng dung sai, ta nói kích thước này đạt yêu cầu. Tiêu chuẩn TCVN quy định dung sai chế tạo và lắp ráp như sau:
Dung sai chế tạo: chỉ quy định cho một kích thước chế tạo quan trọng nào đó, không phải kích thước nào cũng có dung sai vì làm tăng mức độ phức tạp và giá thành chi tiết mà không cần thiết.
Dung sai chế tạo có thể đối xứng (symetrical) ví dụ một kích có dung sai ghi ∅100±0,15 thì các kích thước nào trong khoảng ∅99,85 đến kích thước ∅100,15 đều đạt yêu cầu. Nhưng đa phần các kích thước trong cơ khí có dung sai bất đối xứng (deviation) như sau:∅100(+0.08/-0.15)   vậy các kích thước đường kính nào trong khoảng ∅99,85÷∅100,08 đều đạt yêu cầu.
Kích thước có dung sai bao gồm hai yếu tố:
- Kích thước danh nghĩa: theo ví dụ trên thì: 100 là giá trị tên gọi để dễ định vùng kích thước, không phải kích thước thật. (Chú ý: kích thước đường kính phải có ∅ trước).
- Vùng dung sai (đơn vị: mm) gồm:
Sai lệch giới hạn giá trị trên.
Ví dụ: tp = +0,08
Sai lệch giới hạn giá trị dưới.
Ví dụ: tm = –0,15
Giữa hai giới hạn trên và dưới là vùng dung sai
t = tp – tm = 0,08 – (–0,15) = 0,23

3 .CẤP CHÍNH XÁC:

Ta thấy vùng dung sai càng hẹp nghĩa là sai lệch giới hạn trên và sai lệch giới hạn dưới càng gần nhau thì chi tiết càng khó chế tạo, độ chính xác càng cao. Do đó, ta có khái niệm về cấp chính xác chế tạo. TCVN quy định có 15 cấp chính xác từ cấp cao nhất là 0 đến cấp 14 là cấp thấp nhất. Cấp chính xác phụ thuộc trình độ kỹ thuật công nghệ và thiết bị gia công của từng quốc gia, từng vùng và hãng sản xuất. Hiện nay, công nghệ Việt Nam có thể đạt cấp chính xác cao nhất là 6 như chế tạo trong phòng thí nghiệm các trung tâm kỹ thuật cao, các cơ sở chuyên mài cốt máy, lên code cylindre với máy chuyên dùng… nhưng thực tế ngoài sản xuất thường chỉ đạt ở cấp 7 hoặc 8. Do trục có bề mặt ngoài thường dể chế tạo hơn lổ có bề mặt trụ trong nên trong cùng một điều kiện công nghệ (trong một nhà máy, quốc gia…) thì độ chính xác lổ thường chọn thấp hơn trục một cấp. Thí dụ cấp chính xác lổ là 8 thì cấp chính xác trục là 7.

4 PHÂN BỐ VÙNG DUNG SAI:

Ta thấy với hai chi tiết trục và lỗ được chế tạo với cùng một kích thước danh nghĩa, nhưng dung sai và cấp chính xác khác nhau có thể phối hợp để tạo nên các kiểu lắp ghép khác nhau ta gọi là dung sai lắp ghép với các chế độ lắp ghép khác nhau.
Phân bố vị trí của vùng dung sai so với kích thước danh nghĩa được TCVN chia làm 26 miền dung sai đánh số từ A đến Z tùy thuộc vào trục hay lỗ và cấp chính xác. Bảng 3.1 giới thiệu sự phân bố miền dung sai của trục và lỗ ở cấp chính xác 8. Miền dung sai lỗ được quy định viết bằng chữ in A, B, … Z, miền dung sai trục được quy định viết bằng chữ thường a, b, c … z. Con số kế bên là cấp chính xác.

lapghep5

Incoming search terms:

  • cách làm hình trụ lắp ghép

Hãy cho biết cảm nhận của bạn?

comments

Posted in: