Vẽ cơ khí_Bài 15 :Hình dáng đầu vít và đai ốc

Vẽ cơ khí_Bài 15 :Hình dáng đầu vít và đai ốc
5 (100%) 1 vote

dau-vit-va-dai-oc

1.HÌNH DÁNG ĐẦU VÍT:

Do phục vụ cho nhiều nhu cầu khác nhau mà đầu vít có nhiều hình dáng đa dạng để có công dụng khác nhau. Thường chiều cao đầu vít thường bằng 0,7 đường kính đỉnh ren.
Sau đây ta sẽ giải thích công dụng và một số dạng đầu vít thông dụng:
Vít đầu tam giác đều: sức bền rất kém, loại này không dùng trong cơ khí mà chỉ dùng cho các tủ điện để an toàn tránh những người không chuyên môn tháo mở tùy tiện vì có ưu điểm là không có cạnh đối nào song song nên không thể dùng chìa khóa thông thường (Pháp: Clé, Anh Wrench) hoặc mỏ lết (Pháp: Molette, Clé anglais, Anh: Adjustable wrench) để mở.
Vít đầu vuông: đây là loại đầu có sức bền tốt nhất, lực vặn rất mạnh, khó bị tuôn tròn, nhưng góc xoay phải đến 90º mới xoay chìa khóa lại được mà trong máy móc vốn chật chội nên rất ít dùng trong cơ khí ngoại trừ những nơi rộng rãi, cần lực xiết lớn như vít xiết ụ dao trên máy tiện, tay vặn mâm cặp máy tiện, vít étau máy phay… Vít đầu vuông được đặc chế dùng trong các kết cấu sườn nhà thép, dầm cầu, cột điện cao thế, nơi rộng rãi ngoài trời nên bulong không được bảo quản trong dầu nhớt dễ bị rỉ sét, không tháo ráp thường xuyên, sau một thời gian lâu mới mở. Tuy nhiên hiện nay trên thị trường Việt Nam loại này thường hiếm nên nhiều kết cấu xây dựng cũng dùng loại đầu lục giác phổ thông.
Vít đầu ngũ giác đều: đây cũng là dạng đặc biệt không có hai cạnh đối song song nên không dùng Clé hay mỏ lết mở mà phải dùng chìa khóa đăc biệt. Hiện nay, vít ngũ giác chỉ dùng riêng cho ngành thủy cục trong các trụ nước cứu hỏa màu đỏ gắn trên lề đường (Anh: Hydrant). Các vít này phải làm bằng đồng thau tránh rỉ sét, dễ mở, còn các nắp đậy ống cứu hỏa bằng gang cũng có núm ngũ giác.
Vít và đai ốc lục giác đều: là loại phổ biến thường dùng trong kỹ thuật hay đời sống.
Đầu vít xẻ rãnh (Slot): hiện nay ít dùng trong cơ khí cũng như gỗ vì lực xiết không lớn, dễ trẹo rãnh.
Đầu vít Parker (Pháp: Parker, Mỹ Philips): gồm có hai rãnh sâu trên mặt đầu vít. Loại này dùng tournevis (Anh: Screwdriver) đầu Parker để vặn. Mang tính thẩm mỹ và cho lực xiết tương đối mạnh hiện được dùng thay thế cho vít đầu xẻ rãnh.
Đầu vít lục giác chìm (Pháp: Grover; Anh Mỹ: Hex) :cho lực xiết lớn bền hơn cả loại đầu lục giác ngoài. Vì lục giác chìm trong lỗ nên thường bị đóng bụi, dầu mỡ nên phải vệ sinh trước khi vặn. Dùng khóa vặn lục giác chìm (Alen) nhỏ gọn, nhưng dễ bị thất lạc.
Đầu vít dạng đặc biệt:
Tors Pozidriv
Tors Tamper Proof Clutch
Reed-Prince
Ít thấy dùng ở nước ta, có trong một số máy móc điện tử, tất cả dạng đầu vis được trình bày như trên hình 4.5:

dau-vit-va-dai-oc1

2.HÌNH DÁNG ĐAI ỐC:

Đai ốc ít có hình dáng đa dạng như đầu vít, thường có các kiểu sau:
Đai ốc lục giác: loại phổ biến nhất thường cả hai đầu đều được vát 3045o để tiện dùng, đường cong trên 6 mặt đai ốc hay đầu vít lục giác là đường hyperbol, nhưng trong vẽ kỹ thuật ta thay bằng các cung tròn để dễ vẽ. Chiều cao của đai ốc thường bằng 0,8 đường kính đỉnh ren.
Đai ốc 12 cạnh: có biên dạng đặc biệt của vài hãng ôtô có clé chuyên dùng để mở (ví dụ đai ốc cốt các tambour bánh xe của hãng Toyota).
Đai ốc đệm cánh: đai ốc tròn xẻ 4 hoặc 6 rãnh vòng mặt trụ thường loại này dùng chung với đệm cách dùng khóa phòng lỏng mối ghép ren, một cánh của đai ốc được bẻ vào rãnh. Người ta có thể dùng clé cổ cò (hai loại đầu cứng và loại có khớp lắc) để vặn.
Đai ốc tròn hai lỗ: các lỗ tròn nhỏ trên mặt đầu phải dùng clé đặc biệt có hai chốt để xoay. Đai ốc này thường dùng cho các máy, dụng cụ tùy động như máy mài cầm tay máy cưa lưỡi cắt fibe…..
Đai ốc tròn khía nhám: khi lực xiết không cần lớn lắm có thể xiết bằng tay hay kềm như trong bộ đồ cổ xe đạp.
-Đai ốc cánh chuồn hay biến thể có lổ xỏ cây quay: có thể vặn bằng tay như đai ốc vặn cốt bánh xe đạp đua, hay cốt xiết yên xe.

 

 

 

Hãy cho biết cảm nhận của bạn?

comments

Posted in: